Thổ địa Canada

Quyết định cho con đi du học có thể xem như một khoản đầu tư “high risk, high return” – được ăn cả, ngã về không. Nhưng nếu vượt qua được những rủi ro ban đầu, đích đến chắc chắn là một tương lai tươi sáng cho con em mình – dù các bạn có ở lại nước ngoài hay quay về Việt Nam lập nghiệp.

Tuy nhiên, điều đáng tiếc là không nhiều phụ huynh Việt Nam dành đủ thời gian để tìm hiểu, sàng lọc và chuẩn bị kỹ lưỡng cho hành trình dài hơi này. Từ kinh nghiệm cá nhân qua nhiều lần tư vấn du học tại Việt Nam, mình nhận thấy đa phần các gia đình thường tập trung quá nhiều vào hai yếu tố: tài chính và học lực.

💰 Tiền bạc và điểm số – Cần nhưng chưa đủ

Nhiều phụ huynh đã chuẩn bị sẵn các khoản tiết kiệm, thu nhập ổn định để đảm bảo con em mình không bị gián đoạn chuyện học hành vì lý do tài chính. Ngoài ra, những bạn được định hướng đi du học từ nhỏ cũng thường xuyên nằm trong nhóm học sinh xuất sắc tại trường lớp, được luyện thi quốc tế kỹ lưỡng với niềm tin rằng: “Con học giỏi là sẽ đi được”.

Những yếu tố này, đúng là rất quan trọng, bởi nó giúp làm đẹp hồ sơ du học và tăng cơ hội xin visa. Nhưng đó chỉ là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ để đảm bảo hành trình du học diễn ra suôn sẻ và hiệu quả.

Điều kiện đủ – thứ mà nhiều người bỏ qua – chính là:
🧠 Sự chuẩn bị tâm lý, và
🌍 Kiến thức thực tế về quốc gia mà các em sắp đặt chân đến.

🧠 Khi kỹ năng sống và tâm lý bị xem nhẹ

Mình từng chứng kiến không ít trường hợp đáng tiếc chỉ vì các bạn du học sinh không được chuẩn bị kỹ về mặt tinh thần, kỹ năng thích nghi hay quản lý cảm xúc:

• Cuối năm 2020, mình kèm một bạn về nước trên chuyến bay bảo hộ công dân. Bạn bị trầm cảm nặng sau thời gian dài sống tại Canada trong giai đoạn lockdown, thất nghiệp, không định hướng tương lai, và nhiều lần tự tử bất thành. Nhờ bạn cùng phòng phát hiện kịp thời, gia đình đã liên hệ với Lãnh sự quán Việt Nam để đưa bạn về nước điều trị.
• Một trường hợp khác là một học sinh trung học từng rất giỏi giang, năng động, nhưng lại suy sụp hoàn toàn chỉ vì không thể hòa nhập với môi trường mới. Bạn tự nhốt mình trong phòng, không đi học nhiều ngày liền. Cuối cùng, người mẹ phải bay sang Canada, làm thủ tục cho con nghỉ học và đưa về Việt Nam.

Những trường hợp như vậy hoàn toàn có thể tránh được nếu học sinh được chuẩn bị kỹ về mặt tâm lý và kỹ năng sống, thay vì chỉ tập trung ôn luyện học thuật.

🇨🇦 Một nghịch lý: Biết rất ít về nơi mình sắp đến

Trong các buổi chia sẻ về du học Canada tại Việt Nam, mình hay đặt hai câu hỏi đơn giản:

1. Canada có bao nhiêu tỉnh bang và vùng lãnh thổ?
2. Bạn có thể kể tên 6 tỉnh bang?

Kết quả:

• Chỉ 38% người trả lời đúng câu 1
• Chỉ dưới 5% trả lời đúng câu 2

(Số liệu từ Talk Show “Từ Du Học Tới Định Cư 2019” do Thổ Địa Canada tổ chức với hơn 300 người tham dự tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM.)

Điều này cho thấy rằng rất ít người thực sự tìm hiểu kỹ về quốc gia con em mình sẽ học tập và sinh sống lâu dài.

🤝 Du học là hành trình đồng hành – không phải ủy thác

Hiện nay, nhiều phụ huynh phó thác toàn bộ quyết định cho công ty tư vấn: từ chọn trường, ngành học, đến cả quốc gia du học. Mình hiểu rằng các cô chú, anh chị đều rất bận rộn và muốn yên tâm khi giao việc cho một đơn vị “có chuyên môn”.

Nhưng xin hãy nhớ rằng: du học không nên là một gói dịch vụ trọn gói, mà là hành trình mà gia đình phải đồng hành cùng học sinh từng bước.

Trước khi đặt bút ký hợp đồng hay nộp hồ sơ, hãy tự hỏi:

• Người tư vấn cho mình có thật sự từng du học, sinh sống hoặc làm việc tại quốc gia đó chưa?
• Những thông tin họ cung cấp có minh bạch không, hay đang điều hướng theo lợi ích?
• Mình và con có thật sự hiểu về nơi con sắp sống hay chưa?

Hiện có rất nhiều cộng đồng (group) chia sẻ kinh nghiệm từ chính những người đã và đang sống ở nước ngoài. Tại sao gia đình mình không thử “nắm tay nhau đi một vòng” để gom nhặt kiến thức nền tảng trước khi bắt đầu hành trình?

🛑 Một ví dụ gần gũi

Khi lần đầu cho con đi bộ ra đường một mình, ba mẹ thường sẽ dặn:

• “Khúc đó đông xe lắm, con nhớ nhìn trước sau rồi mới băng qua đường nhé.”
• “Nếu lỡ xe bị bể bánh thì nhớ mở cốp, lấy bộ vá bánh xe ba để sẵn hôm trước nhen!”

Chứ đâu có ai nói:

• “Con giỏi toán lý hóa vậy rồi, gặp cướp cũng không sao đâu!”
• “Cầm tiền đi nè, đi bình an nghen!”

Du học là một bước ngoặt lớn, là hành trình tìm kiếm tri thức và trưởng thành.
Hãy để gia đình trở thành bệ phóng vững chắc, chứ không phải người ngoài quyết định thay tương lai con em mình.